Ekskavatörlerde kaldırma kapasite tabloları nasıl okunur?

Ekskavatörlerde kaldırma kapasite tabloları nasıl okunur?

Paletli, Lastikli ve Mini (Kompakt) ekskavatörler günümüzde inşaat, alt ve üst yapı, tarım, geri dönüşüm vb. birçok uygulamalardan en zorlu maden sahalarına kadar her alanda çalışmakta ve hayatı kolaylaştırmaktadırlar. 0,5 ton çalışma ağırlıklarından başlayıp 1000 ton çalışma ağırlıklarına ulaşabilen bu makine sınıfı temel olarak malzeme KAZMA -YÜKLEME için tasarlanmış ve en çok bu alanda kullanılıyor olsalar da ekstra bir görevleri daha mevcuttur. OBJE KALDIRMA (LIFTING)

 

Ekskavatörlerin kaldırma – lift işlemini sağlıklı bir şekilde gerçekleştirebilmeleri için iki adet temel koşulun sağlanması gerekmektedir. Bunlardan birincisi ekskavatörün çalışma modunun “ kaldırma – lift ” olarak seçilmesidir. İkinci olarak ise hem operatör kitaplarında hem de ürün broşürlerinde yer verilen  kaldırma kapasite tablolarındaki şartlara – değerlere göre uygulamanın yapılmasıdır. Kaldırma- lift modu her ekskavatör üreticisinde farklı bir mod adı ile belirtilmiştir (F, L, ECO gibi). Bu modda genellikle motor devri ve buna bağlı olarak hidrolik hız düşük (1600-1800 d/d yerine 1100-1300 d/d gibi), hidrolik relief (tahliye) basıncı ise normal çalışma basıncından daha yüksektir (325 bar yerine 350 bar gibi ).

Bunların sebebi en basit tabir ile obje kaldırırken ve yer değiştirirken yükün stabilitesini korumak ve güvenli bir operasyon yapabilmek ile bir ağırlık kaldırdığımız için hidrolik sistemin korunması + daha fazla hidrolik güç için normal şartlardan daha yüksek hidrolik basınca ihtiyaç duyulmasıdır.

Çalışma modlarını bir kenara bırakalım ve bizim için hayati öneme sahip olan “kaldırma kapasite tabloları”nın nasıl okunması gerektiğine yine çok detaylı teknik bilgilere girmeden, bizim kullanabileceğimiz şekilde bir göz atalım. Kaldırma kapasite tabloları öncelikli olarak iki adet uluslararası standartı baz alarak oluşturulur ve bu standartlarda belirtilen test metotları ile elde edilen verilerin operatör kitaplarında ve ürün broşürlerinde mutlaka kullanıcıya bildirilmesi gereklidir.
Bu standartlar: SAE J1097  Hydraulic Excavator Lift Capacity Calculation and Test Procedure ve  ISO 10567 Earth-moving machinery — Hydraulic excavators — Lift capacity.

Her ürün broşürü ya da operatör kitabı içerisinde değerleri birbirinden farklı olan birkaç adet kaldırma kapasite tablosu olduğunu göreceksiniz. Bunu nedeni örneklerinden biri aşağıda olan tabloda görebileceğiniz üzere ölçülen ve belirtilen değerlerin makinanın konfigürasyonuna göre değişiklik göstermesidir. Bu değeri etkileyen konfigürasyon parametlerinin başında ise BOM TİPİ/UZUNLUĞU – ARM TİPİ/UZUNLUĞU - PALET PABUÇ GENİŞLİĞİ ve ARKA AĞIRLIK gelmektedir. Sizin makinenizin konfigürasyonu hangi tabloda belirtilmiş ise o tablodaki kaldırma kapasite değerlerine göre çalışmak zorundasınız. Bunu ASLA UNUTMAYIN ve göz önünde bulundurun !

Tüm tablolarda değerler aşağıdaki kıstaslara göre bildirilir:

Kaldırma kapasiteleri devrilme kapasitesinin %75 ini veya hidrolik kapasitenin %87 sini geçemez. Yani verilen değerler EMNİYETLİ değerlerdir ve belirtilen koşullarda aşılmamaları gereklidir!

(*) işaretli olanlar hidrolik kapasite ile sınırlıdır, diğer değerler devrilme eğilimi ile sınırlıdır.

Değerler sağlam ve düz bir taşıyıcı zeminde belirlenmiştir.
Kova ağırlığı dahil yada dahil değil şeklinde açıklama yapılabilir. Kova ağırlığı dahil değil ve siz kova ile kaldırma işlemi yapıyorsanız belirtilen değerlerden kendi kova ağırlığınızı düşmeniz gerekecektir!
Örnek bir okuma olarak aşağıdaki tabloya göz atalım.
7060 mm uzunluğunda tek parça bir ana bom’a, 3380 mm uzunluğunda bir arm’a, 600 mm palet pabucuna sahip olan bir ekskavatörümüz mevcut. Makinemizin konfigürasyonu bu ve tablomuzda kaldırma kapasite değerleri KOVASIZ (without bucket) olarak belirtmiş. Bu durumda biz kova kullanıyorsak kova ağırlığını aşağıdaki değerlerden düşeceğiz. Bazı üreticiler kovalı değer belirtebilir. Bazıları da arka ağırlık değerlerini yazabilir. Sizin makineniz hangi parametrelere haiz ise makineniniz ve kaldırma işleminiz için o tablo değerleri geçerlidir.
Bu konfigürasyona sahip makinemiz yük ile makine kule dönüş merkezi arasındaki mesafenin 4.5 metre olduğu bir durumda (A ölçüsü) zemin seviyesinden 1.5 metre + yönde yukarıya (B ölçüsü) düz durumda (Cf) 19930 kg’a kadar olan yükleri, yana dönmüş durumda ise (Cs) 19520 kg’a kadar olan yükleri stabilitesi bozulmadan ve hidrolik zorlanmadan kaldırabilir. Bunun üstünde bir değerdeki yükü kaldırılması mevcut koşullarda sağlanamayacaktır.
Aynı şekilde makinemiz yük ile kule dönüş merkezi arasındaki mesafenin 4.5 metre olduğu bir durumda ( A ölçüsü) zemin seviyesinden 1.5 metre - yönde aşağıya (B ölçüsü) düz durumda (Cf) 26730 kg’a kadar olan yükleri, yana dönmüş durumda ise (Cs) 19130 kg’a kadar olan yükleri stabilitesi bozulmadan ve hidrolik zorlanmadan indirebilir. Bunun üstünde bir değerdeki yükün indirilmesi mevcut koşullarda sağlanamayacaktır.

 
  • Boş olarak görülen tablo değerlerinde bom-arm konfigürasyonu fiziksel olarak o şartı sağlayamamaktadır.

Faaliyet gösterdiğimiz tüm alanlarda ve zamanlarda lütfen MAKİNA-SAHA-İNSAN güvenlik üçgenini her zaman hatırlayalım. Verimli, güvenli ve sağlıklı çalışmalar dilerim.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın.

Giriş Yap